|
Sosyal Güvenlik Kurumundan:
5510 SAYILI KANUNUN 4
ÜNCÜ MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (a) ve (b) BENDİ
KAPSAMINDA SİGORTALI OLANLAR İLE HAK SAHİPLERİNİN TAHSİS
İŞLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Tebliğin amacı, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun
sosyal sigorta hükümleri ile getirilen kısa ve uzun
vadeli sigorta kollarından bağlanan gelir ve aylıklar
ile öngörülen yardımlara ilişkin
usul ve esasları belirlemek ve düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Tebliğ, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında sigortalı
olanlar ile bunların hak sahiplerine uzun ve kısa vade
sigorta kollarından sağlanan hak ve yükümlülükler
ile yararlanma şartları ve
tahsis mevzuatına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Tebliğ, 5510 sayılı Kanunun 16, 19, 20, 25 ila
28, 30 ila 37, 39, 97 ve geçici 6, 9, 10 ve geçici 14
üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Tebliğin uygulanmasında;
a) Kanun:
31/5/2006 tarihli ve 5510
sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununu,
b) Kurum:
Sosyal Güvenlik Kurumu,
c) Ay:
Ücretleri; her ayın 15'inde ödenen 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar
için, ayın 15'inden ertesi ayın 15'ine kadar geçen,
diğer sigortalılar için ise ayın 1'i ilâ sonu arasında
geçen ve otuz gün olarak değerlendirilen süreyi,
ç) Yıl:
Ücretleri; her ayın 15'inde ödenen 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar
için, 15 Ocak tarihinden ertesi yılın 15 Ocak tarihine
kadar geçen, diğer sigortalılar için ise 1 Ocak ilâ 31
Aralık tarihleri arasında geçen ve 360 gün olarak
değerlendirilen süreyi,
d) Gelir: İş
kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya
sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine, yapılan
sürekli ödemeyi,
e) Aylık:
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta
kolundan yapılan sürekli ödemeyi,
f) Hak sahibi:
Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile
malullük veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü
halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme
yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını,
g) Ödeme
dönemi: Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların, ödeme
tarihinden takip eden ödeme tarihine kadar geçen süreyi,
ğ) Kısa vadeli
sigorta kolları: İş kazası ve meslek hastalığı, hastalık
ve analık sigortası kollarını,
h) Uzun vadeli
sigorta kolları: Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası
kollarını,
ı) Kurum
Sağlık Kurulu: Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti
sunucularının sağlık kurullarınca düzenlenecek
raporlardaki teşhis ve bu teşhise dayanak teşkil eden
belgeleri incelemek suretiyle, çalışma gücü kaybı ve
meslekte kazanma gücü kaybı oranlarını, erken yaşlanma
hali ve vazifelerini
yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücü kaybını,
malullük derecelerini belirlemeye yetkili hekimlerden
ve/veya diş hekimlerinden oluşan kurulları,
i) Kamu
idareleri: 10/12/2003 tarihli
ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde
belirtilen kamu idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri
ile bunların bağlı idare, ortaklık, müessese ve
işletmeleri ve yukarıda belirtilenlerin ödenmiş
sermayesinin % 50’sinden fazlasına sahip oldukları
ortaklık ve işletmelerden Türk Ticaret Kanununa tabi
olmayanlarla özel kanunlarına göre personel çalıştıran
diğer kamu kurumlarını,
ifade eder.
Malullük
sigortasından sağlanan yardımlar
MADDE 5 –
(1) Malullük sigortasından sağlanan hak, malullük aylığı
bağlanmasıdır.
(2) Kanunun 25
inci maddesine göre malul sayılan sigortalılara 26
ncı maddede belirtilen
şartlarla malullük aylığı bağlanır.
(3)
Sigortalılara malullük aylığı bağlanabilmesi için,
Kanunun 26 ncı maddesinde
belirtilen şartları yerine getirmesi ve Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının;
a) bendi
kapsamında bulunması halinde, çalıştığı işten
ayrıldıktan,
b) bendi
kapsamında bulunması halinde iş yerini kapattıktan veya
devrettikten,
sonra örneği Kurumca
hazırlanacak tahsis talep dilekçesi ile ilgili üniteye
başvurmaları şarttır.
(4) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c)
bentlerinden birden fazlasına tabi olarak çalışmış veya
prim ödemiş sigortalıların malullük aylığı bağlanmasına
ilişkin talepleri, son sigortalılık haline göre
sonuçlandırılır.
(5) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre
sigortalı sayılanlara malullük aylığı bağlanabilmesi
için kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık
sigortası primi dahil, prim
ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması
zorunludur.
(6) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının; (b) bendi kapsamında
geçen hizmetlerle birlikte (a) veya (c) bentleri
kapsamında malullük aylığı bağlanacağı durumlarda, (b)
bendi kapsamında geçen hizmetler prim ve prime ilişkin
her türlü borçların ödendiği tarih itibariyle geçerli
sayılır ve aylık, bu tarihi takip eden aybaşından
itibaren başlar.
(7) Tahsis
talep dilekçesine, sigortalının bir adet belgelik
fotoğrafı eklenir.
(8) Malullük
durumunu gösteren sağlık raporu alınmadan doğrudan
malullük aylığı bağlanması talebinde bulunan
sigortalılar, öncelikle Kurumca yetkilendirilen sağlık
kuruluşuna sevk edilerek, malullük durumunun tespitine
esas sağlık kurulu raporunun temini yoluna gidilir.
(9) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi
kapsamındaki sigortalılardan geçirdiği iş kazası veya
tutulduğu meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma
gücünün en az % 60’ını kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca
tespit edilenlerden malullük aylığı bağlanması için yeni
bir sağlık kurulu raporu istenmez.
Yaşlılık
sigortasından sağlanan yardımlar
MADDE 6 –
(1) Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlar; yaşlılık
aylığı bağlanması ve yaşlılık toptan ödemesi
yapılmasıdır.
Yaşlılık
aylığına hak kazanma koşulları
MADDE 7 –
(1) Kanuna göre 30/4/2008 (hariç) tarihinden
sonra sigortalı olup;
a) Kadın ise
58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olanlardan; Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında
olanlar için en az 9000 gün, (a) bendi kapsamında
olanlar için en az 7200 gün malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortaları primi bildirilmiş olması,
b) Yaş
hadlerinin uygulanmasında Kanunun 28 inci maddesinin
ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen prim gün
sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş
hadlerinin esas alınması,
c) Bu fıkranın
(a) ve (b) bentlerinde belirtilen yaş hadlerine 65 yaşı
geçmemek üzere, üç yıl eklenmesi ve adlarına en az 5400
gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi
bildirilmiş olması,
şartıyla yaşlılık aylığı
bağlanır. Ancak, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar için 5400
prim gün sayısı, ilk defa 30/4/2008
(hariç) ile 31/12/2008 tarihleri arasında sigortalı
olanlar için 4600 gün, takip eden yıllarda da 5400 günü
geçmemek üzere 100’er gün artırılmak suretiyle
uygulanır.
(2) Kanunun 28
inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları dışındaki
diğer fıkralarda yer alan, ilk defa sigortalı olduğu
tarihten önce malul olan, çalışma gücü kaybı % 40 ila
% 59 arasında olan, maden işyerlerinin yer altı
işlerinde 2008/Ekim ayı başından sonra çalışmaya
başlayanlar ile erken yaşlanan
sigortalıların aylığa hak kazanma koşulları,
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının;
a) (b) bendi
kapsamındaki sigortalılardan
1/10/2008 tarihinden sonra tahsis talebinde
bulunanlara bu tarihten sonra,
b) (a) bendi
kapsamındaki sigortalılardan Kanunun yürürlük tarihinden
önce sigortalı olanlardan ilk defa sigortalı olduğu
tarihten önce malul olan, sakatlığı nedeniyle vergi
indiriminden yararlananlar ve maden işyerlerinin yer
altı işlerinde çalışanlar için Kanunun geçici madde
hükümleri, ilk defa Kanuna
göre sigortalı olanlar için ise, sigortalılık başlangıç
tarihlerine göre Kanunun geçici 6
ncı maddesinde öngörülen gün sayıları da dikkate
alınmak suretiyle uygulanır.
c) Kanunun 28
inci maddesinin sekizinci fıkrasında
belirtilen ve Kurum Sağlık Kurulunca Çalışma
Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit
İşlemleri Yönetmeliğine göre başka birinin sürekli
bakımına muhtaç derecede malul olduğuna karar verilen
çocuğu bulunan kadın sigortalıların, Kanunun yürürlük
tarihinden sonra geçen prim gün sayılarının 1/4 oranı,
sigortalının prim ödeme gün sayısına ilave edilir ve
emeklilik yaş hadlerinden indirilir.
(3) 30/4/2008
(dahil) tarihinden önce
sigortalı olanların; yaşlılık sigortasından aylığa hak
kazanma genel koşullarının tespitinde; 506 sayılı
Kanunun geçici 81 inci, 1479 sayılı Kanunun geçici 10
uncu (2926 sayılı Kanun kapsamındakiler de dahil), 2925
sayılı Kanunun geçici 2 nci
maddeleri esas alınır.
(4) 2008 yılı
Ekim ayı başından önce Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olanlardan,
a) İlk defa
sigortalı olduğu tarihte malul
olanların Kanunun geçici 10 uncu maddesinin
birinci fıkrası,
b) Sakatlığı
nedeniyle vergi indiriminden yararlananların 506 sayılı
Kanunun geçici 87 nci
maddesi ve Kanunun geçici 10 uncu maddesinin ikinci
fıkrası,
c) Maden
işyerlerinin yer altı işlerinde
çalışanların Kanunun geçici 9 uncu maddesinin
beşinci fıkrası
dikkate alınmak suretiyle
yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları belirlenir.
Yaşlılık
aylığı başvurusu ve istenilecek belgeler
MADDE 8 –
(1) Yaşlılık aylığı bağlanması için sigortalının Kanunun
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının;
a) (a) bendi
kapsamında bulunması halinde, çalıştığı işten
ayrıldıktan sonra,
b) (b) bendi
kapsamında bulunması halinde, tarım işlerinde kendi
adına ve hesabına bağımsız çalışanlar hariç
sigortalılığa esas faaliyetine son verip vermeyeceğini
beyan ettikten sonra,
örneği Kurumca hazırlanan
tahsis talep dilekçesi ile Kuruma başvurması şarttır.
c) (b) bendine
göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı
nedeniyle genel sağlık sigortası primi
dahil, prim ve prime ilişkin
her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.
(2) Tahsis
talep tarihinde Kanunda yaşlılık aylığı için belirlenen
yaş ve sigortalılık süresi şartlarından birini yerine
getirmemiş olan, ancak, yerine getirilmeyen şartı tahsis
talep tarihinden itibaren 1 ay içerisinde yerine getiren
sigortalının tahsis talebi, bu şartın yerine getirildiği
tarih itibariyle geçerli sayılır.
(3) Tahsis
talep dilekçesine, sigortalının bir adet belgelik
fotoğrafı eklenir.
Yaşlılık
aylığı bağlanacak sigortalılık halinin belirlenmesi ve
aylığın başlangıcı
MADDE 9 –
(1) Kanunun yürürlük tarihinden sonra ilk defa sigortalı
olanlardan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(a), (b) ve (c) bentlerinden birden fazlasına tabi
olarak çalışan veya prim ödeyen sigortalıların yaşlılık
aylığı bağlanmasına ilişkin talepleri, sigortalılık
süresi içinde en fazla sigortalılığın geçtiği
sigortalılık hali esas alınarak sonuçlandırılır.
Sigortalılık hallerindeki hizmetlerin eşitliği halinde
ise, eşit sigortalılık halinin sonuncusuna göre işlem
yapılır.
(2) 2008 yılı
Ekim ayı başından önce sigortalı olup, bu tarihten sonra
aylık talebinde bulunanlardan, farklı sosyal güvenlik
kurumlarına ya da Kanunda belirtilen sigortalılık
hallerinden birden fazlasına tabi olanlara aylık
bağlanmasında, Kanunla mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri
esas alınır.
(3) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b)
bentlerinde belirtilen sigortalıların yaşlılık aylığı,
yazılı istek tarihini takip eden aybaşından itibaren
başlar.
(4) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının; (b) bendi kapsamında
geçen hizmetlerle birlikte (a) veya (c) bentleri
kapsamında yaşlılık aylığı bağlanacağı durumlarda, (b)
bendi kapsamında geçen hizmetler prim ve prime ilişkin
her türlü borçların ödendiği tarih itibariyle geçerli
sayılır ve aylık, bu tarihi takip eden aybaşından
itibaren başlar.
(5) Kanunun
28 inci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında
belirtilen sigortalıların çalışma gücündeki kayıp
oranları, yedinci fıkrasında
belirtilen sigortalıların erken yaşlanma
durumları ile sekizinci fıkrasındaki kadın
sigortalıların malul çocuklarının sürekli bakıma muhtaç
olup olmadığı Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilir.
Bunların sevk ve Kurum Sağlık Kurulu kararlarına karşı
itiraz başvurularının sonuçlandırılmasında,
12/5/2010 tarihli ve 27579
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta
İşlemleri Yönetmeliğinin 50 nci
maddesinin birinci fıkrası ile 52
nci madde hükümleri uygulanır.
Sosyal
güvenlik destek primi
MADDE 10 –
(1) Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten sonra;
a) İlk defa
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve
(c) bentleri kapsamında sigortalı olup, yaşlılık aylığı
alanlardan, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(b) bendi kapsamında çalışmaya başlayanların, yaşlılık
aylıklarının kesilmemesi için yazılı istekte
bulunanların yaşlılık aylıklarının ödenmesine devam
edilir.
b) İlk defa
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve
(c) bentleri kapsamında
sigortalılıkları olup, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışırken, sigortalılık
faaliyetine son vermeyeceğini beyan ettikten sonra
yazılı istekte bulunanlara yaşlılık aylığı bağlanır.
(2) Bu
maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri
kapsamında olanlardan, tarımsal faaliyetlerde bulunanlar
hariç, almakta oldukları veya
bağlanacak yaşlılık aylıklarının % 15’i oranında
sosyal güvenlik destek primi kesilir. Yaşlılık
aylığından kesilecek olan bu tutar, Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi
sigortalılara ilgili yılın Ocak ayında ödenen en yüksek
yaşlılık aylığından alınabilecek sosyal güvenlik destek
priminden fazla olamaz.
(3)
Aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesilen
sigortalılardan ayrıca kısa vadeli sigorta kolları primi
alınmaz ve bu sigorta kollarından yardım sağlanmaz.
Sosyal güvenlik destek primine tâbi olanların primleri,
aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir. Sosyal
güvenlik destek primi ödenmiş veya bildirilmiş süreler,
Kanuna göre malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları
prim gün sayısına ilave
edilmez, Kanuna göre yaşlılık ve ölüm toptan ödemesi
yapılmaz.
(4) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tâbi
faaliyete başladığı için Kanunun 30 uncu maddesinin
üçüncü fıkrasının (a) bendine göre yaşlılık aylığı
kesilenler, tercihlerini sosyal güvenlik destek primine
tabi olma yönünde, sosyal güvenlik destek primine tabi
olanlar ise tüm sigorta
kollarına tabi olma yönünde değiştirebilirler.
(5) Kanunun 30
uncu maddesinin beşinci fıkrası gereğince tercih
değişikliği talebinde bulunanların bu değişikliğe
ilişkin talepleri, örneği Kurumca hazırlanan sigorta
kolu tercih bildirimi ile alınır. Bunlardan tüm sigorta
kollarına tabi olmak isteyenlerin aylıkları, bildirimin
Kurum kayıtlarına geçtiği tarihi izleyen ödeme dönemi
başında kesilir. Sosyal güvenlik destek primine tabi
olmak isteyenlerin aylıkları ise, bildirimin Kurum
kayıtlarına intikal tarihini takip eden ödeme döneminden
itibaren Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının
(a) bendi gereğince yeniden hesaplanmak suretiyle
başlatılır.
(6) 3201
sayılı “Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt
Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından
Değerlendirilmesi Hakkında Kanun”a göre borçlanılan
yurtdışı hizmetlerine istinaden yaşlılık aylığı
bağlananlar hakkında sosyal güvenlik destek primine
ilişkin hükümler uygulanmaz.
(7) 2008 yılı
Ekim ayı başından önce sigortalı olanlar ile malullük
veya yaşlılık aylığı
bağlananlar ve Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sosyal
güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenler
hakkında sosyal güvenlik destek primine tabi olma
bakımından Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun
hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.
(8) 2008 yılı
Ekim ayı başından önce sigortalı olan kişilerin Kanunun
yürürlük tarihinden önce veya sonra aylık bağlanıp
bağlanmadığına bakılmaksızın, Kanunun geçici 14 üncü
madde hükümlerine göre prim alınır.
(9) 2925
sayılı “Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu”na göre
yaşlılık aylığı almakta iken 5510 sayılı Kanunun
yürürlük tarihinden sonra çalışmaya başlayanların
aylıkları kesilmez ve bunlar hakkında sosyal güvenlik
destek primi hükümleri uygulanır.
Yaşlılık
toptan ödemesinden yararlanma şartları ve başvuru
MADDE 11 –
(1) Yaşlılık toptan ödemesi, Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında
sigortalı olanlardan,
a) Çalıştığı
işten ayrılan veya işyerini kapatan,
b) Kadın ise
58, erkek ise 60 yaşını doldurduğu halde malullük ve
yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalıya
yapılır.
(2) Yaşlılık
toptan ödemesinden Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının;
a) (a) bendi
kapsamında bulunması halinde
çalıştığı işten ayrıldıktan sonra,
b) (b) bendi
kapsamında bulunması halinde, işyerini kapattıktan veya
devrettikten sonra,
örneği Kurumca hazırlanan
dilekçe ile ilgili üniteye başvurması şarttır.
İş kazası
ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan yardımlar
MADDE 12 –
(1) İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından tahsise
bağlı yapılan ödemeler; sigortalıya sürekli iş
göremezlik geliri, hak sahiplerine ölüm geliri
bağlanması, evlenme ve cenaze ödeneği ödenmesidir.
Sürekli iş
göremezlik geliri
MADDE 13 –
(1) Sürekli iş göremezlik geliri, Kanunun 19 uncu
maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen sigortalılara bağlanır.
(2) Sürekli iş
göremezlik durumunun tespiti için Kurum Sağlık Kuruluna;
a) İlk işe
giriş sağlık raporu,
b) İş kazası
ve meslek hastalığı bildirim belgesi,
c) Olayın
Kanuna göre iş kazası olup olmadığı veya sigortalının
meslek hastalığına yakalandığı işyerine ait çalışma
şartlarını net olarak belirtir
rapor ve tutanaklar,
ç) Çalışır
veya çalışamaz raporu,
d) Geçici iş
göremezlik ödeneği belgesi,
e) İş
kazasından sonra veya meslek hastalığının tedavisi için
başvurduğu hastanelerden alınan
epikrizler,
f)
Sigortalının tedavisi tamamlanıp bulguları sekel halini
aldıktan sonra, son durumunu gösterir sağlık kurulu
raporu ve dayanağı tüm belgeler, gönderilir.
(3) Sürekli iş
göremezlik geliri bağlanabilmesi için sigortalının,
örneği Kurumca hazırlanan tahsis talep dilekçesi ile
ilgili üniteye başvurması ve dilekçesine bir adet
belgelik fotoğraf eklemesi gerekir. Sürekli iş
göremezlik geliri bağlanabilmesi için, sigortalının
çalıştığı işten ayrılması, iş yerini kapatması veya
devretmesi şartı aranmaz.
(4) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre
sigortalı sayılanlara, sürekli iş göremezlik geliri
bağlanabilmesi için, kendi sigortalılığından dolayı,
genel sağlık sigortası dahil
prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş
olması zorunludur.
Ölüm
gelirine hak kazanma
MADDE 14 –
(1) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli
iş göremezlik geliri almakta iken ölen sigortalının hak
sahiplerine ölüm geliri bağlanır.
(2) Hak
sahibi olma şartlarının belirlenmesi ile ölüm geliri
bağlanması için istenecek belgeler yönünden, bu Tebliğin
“Ölüm Aylığı” başlıklı 16 ncı
maddesinde belirtilen hususlar ölüm gelirleri için de
geçerlidir.
(3) Sürekli iş
göremezlik geliri almakta iken ölen sigortalıların; ölüm
sebebini bildiren ve ilgili makamlarca düzenlenen onaylı
ölüm tutanağı, ölü muayene zabıt varakası, otopsi raporu
veya doktor raporu gibi belgelerin temininin imkansız
olduğu hallerde, sigortalının ölümünden önce sürekli iş
göremezliğine esas iş kazası veya meslek hastalığı
dışında başka bir kaza geçirip geçirmediği ya da başka
bir hastalığa yakalanıp yakalanmadığının mahallinde
tahkiki Kurumun sosyal güvenlik
kontrol memurları aracılığıyla yaptırılır.
Ancak, sigortalının kesin ölüm sebebine ilişkin karar,
bu belgeler ile sigortalının dosyasının tetkiki
sonucunda Kurum Sağlık Kurulunca verilir.
Ölüm
sigortasından sağlanan yardımlar
MADDE 15 –
(1) Ölüm sigortasından sağlanan yardımlar; ölüm aylığı
bağlanması, ölüm toptan ödemesi yapılması, evlenme ve
cenaze ödeneği ödenmesidir.
Ölüm
aylığına hak kazanma koşulları ve başvuru belgeleri
MADDE 16 –
(1) 2008 yılı Ekim ayı başından sonra ölen
sigortalıların ölüm aylığı;
a) En az 1800
gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi
bildirilmiş veya,
b) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında
sigortalı sayılanlar için, her türlü borçlanma süreleri
hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900
gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi
bildirilmiş,
sigortalılar
ile Kanunun 32 nci
maddesinin ikinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde
belirtilen durumda iken ölen sigortalıların hak
sahiplerine bağlanır.
(2) Ölüm
aylığı;
a) Ölüm
tarihinde sigortalı ile yasal evlilik bağlantısı bulunan
eşine,
b) Kanunun 5
inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e)
bentlerine tabi olarak iş kazası ve meslek hastalığı,
hastalık ve analık sigortasına göre çalışmaları hariç,
Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı
kapsamında çalışmayan veya kendi sigortalılığı nedeniyle
gelir veya aylık bağlanmamış çocuklardan;
1) Evli olup
olmadığına bakılmaksızın, 18 yaşını, ortaöğrenim görmesi
halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25
yaşını doldurmayan erkek çocuklarına,
2) Evli olup
olmadığına bakılmaksızın, Kurum Sağlık Kurulu kararı ile
çalışma gücünü en az % 60 oranında yitirdiği tespit
edilen çocuklarına,
3) Yaşları ne
olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan
boşanan veya dul kalan kız çocuklarına,
c) Aylıkta hak
sahibi eş ve çocuklardan artan;
1) Hissenin
bulunması halinde, her türlü kazanç ve irattan elde
etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından
daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan
gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık
bağlanmamış olması şartıyla ana ve babasına,
2) Hisseye
bakılmaksızın, bu bendin (1) numaralı alt bendindeki
şartları taşıyan ve 65 yaşın üstünde olan ana ve
babasına,
Kanunun 34
üncü maddesindeki esaslar dahilinde
bağlanır.
(3) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c)
bentlerinden birden fazlasına tabi olarak çalışmış olan
sigortalıların hak sahiplerinin aylıkları, sigortalının
en son tabi olduğu sigortalılık hali esas alınarak
bağlanır. Son sigortalılık haline göre ölüm aylığı
bağlanamaması durumunda, diğer sigortalılık hallerindeki
hizmetlerine göre ayrı ayrı
değerlendirme yapılarak, aylığa hak kazanacağı
sigortalılık hali esas alınarak aylık bağlanır.
(4) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre
sigortalı sayılanların hak sahiplerine ölüm aylığı
bağlanabilmesi için ölen sigortalının genel sağlık
sigortası primi dahil, prim
ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması
zorunludur. Ölüm aylığı prim borçlarının ödendiği tarihi
takip eden aybaşından itibaren başlar.
(5) Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının; (b) bendi kapsamında
geçen hizmetlerle birlikte (a) veya (c) bentleri
kapsamında ölüm aylığı bağlanacağı durumlarda, (b) bendi
kapsamında geçen hizmetler prim ve prime ilişkin her
türlü borçların ödendiği tarih itibariyle geçerli
sayılır ve aylık, bu tarihi takip eden aybaşından
itibaren başlar.
(6) Ölüm
aylığı bağlanabilmesi için hak sahiplerinin örneği
Kurumca hazırlanan tahsis talep dilekçesi ile Kurumun
ilgili ünitesine başvurması şarttır.
Tahsis talep dilekçesine;
a) 18 yaşını
doldurmayanlar hariç, lise ve dengi öğrenim görmesi
halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25
yaşını doldurmayan erkek çocukların Kurumca ilgili
öğretim kurumlarından elektronik ortamda belgeler
alınıncaya kadar öğretim
kurumundan alacakları öğrenci belgesi,
b) 15 yaşından
küçük çocuklar hariç olmak üzere bir adet belgelik
fotoğraf,
c) Malul
çocuklar için sağlık kurulu raporu,
eklenir.
Ölüm toptan
ödemesine hak kazanma koşulları ve
başvuru
MADDE 17 –
(1) Ölüm toptan ödemesi, sigortalının ölümü ile ölüm
aylığı bağlanmasına ilişkin şartların oluşmaması
durumunda, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının; (a) bendi kapsamında
sigortalı ise kendi adına bildirilen, (b) bendi
kapsamında ise ödediği malûllük, yaşlılık ve ölüm
sigortaları primlerinin güncellenerek hak sahiplerine
ödenmesidir.
(2) Kanunun 36
ncı maddesi gereğince, ölen
sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamaması
durumunda, ölüm tarihi esas alınmak kaydıyla 31 inci
maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan tutar,
sigortalının eşine, çocuklarına, ana ve
babasına Kanunda belirtilen
hisseler oranında paylaştırılır.
(3) Ölüm
toptan ödemesinden yararlanılması için hak sahiplerinin
Kurumca hazırlanan tahsis talep dilekçesi ile ilgili
üniteye müracaatı şarttır. Dilekçeye, 18 yaşını
doldurmayanlar hariç, ortaöğrenim görmesi halinde 20
yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını
doldurmayan erkek çocukların Kurumca ilgili öğretim
kurumlarından elektronik ortamda belgeler alınıncaya
kadar öğretim kurumundan alacakları öğrenci belgesi
eklenir.
(4)
Sigortalının toptan ödeme tutarına, varsa hizmet
borçlanmaları ile isteğe bağlı sigorta primleri
dahil edilir. Ancak, kısa
vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası
primleri toptan ödeme yoluyla ödenmez.
(5) Toptan
ödeme tutarı, sigortalının hak sahibi eş, çocuk, ana ve
babasına ölüm aylığı bağlanması sırasında uygulanan
oranlara göre dağıtılır. Toptan ödeme yapıldıktan sonra
artan tutar olursa, sigortalının ölümünden sonra doğan
veya soy bağı düzeltilen veya babalığı hükme bağlanan
çocuklarına da toptan ödeme yapılır. Hak sahibi eş ve
çocuklara yapılacak toptan ödemelerin toplamı, toptan
ödenecek miktarı geçemeyeceğinden, bu sınırın aşılmaması
için gerekirse, hak sahibi kimselerin hisselerinden
orantılı olarak indirim yapılır.
Evlenme
ödeneği
MADDE 18 –
(1) Evlenme ödeneği, ölüm geliri veya aylığı almakta
iken evlenen ve bu nedenle aylığı kesilen kız
çocuklarına bir defaya özgü olmak üzere, evlenme
tarihindeki gelir ve aylığının iki yıllık tutarı olarak
ödenir.
(2) Evlenme
ödeneğinin ödenmesi için hak sahibi kız çocuğunun bir
dilekçe ile Kurumun ilgili ünitesine başvurması gerekir.
Evlenme tarihi nüfus kütüğüne işlenmemişse, dilekçeyle
birlikte, evlenme cüzdanının bir örneğinin de Kuruma
verilmesi zorunludur.
(3) Evlenme
ödeneği verilen kız çocuklarının, gelir ve aylıkları,
evlenme tarihini izleyen ödeme dönemi başından itibaren
durdurulur. Gelir ve aylıkların durdurulduğu tarihten
iki sene sonra da kesilir, varsa diğer hak sahiplerinin
gelir ve aylıkları, gelir ve aylığın kesildiği tarihten
itibaren yükseltilir.
Cenaze
ödeneği
MADDE 19 –
(1) Cenaze ödeneği Kanunun 37 nci
maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen durumlarda ölen
sigortalıların ailesine verilir. Kendisi için en az 360
gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi
bildirilmiş iken ölen sigortalıların hak sahiplerine
cenaze ödeneği verilmesi için ölüm tarihinde sigortalı
olma şartı aranmaz.
(2) Cenaze
ödeneği sigortalının sırasıyla eşi, yoksa çocuklarına, o
da yoksa ana veya babasına, o da yoksa kardeşlerine
verilir. Cenazenin bu kişiler dışında gerçek veya tüzel
kişiler tarafından kaldırıldığının belgelenmesi
durumunda, masraflar gerçek veya tüzel kişilere ödenir.
(3) Cenaze
ödeneği verilebilmesi için, hak sahiplerince ölüm
tarihini belirten bir dilekçe ile Kuruma başvurulması
gerekir.
Malullük ve
ölüm sigortası bakımından üçüncü kişinin sorumluluğu
MADDE 20 –
(1) Üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle malûl olan
sigortalıya veya ölümü halinde hak sahiplerine, Kanun
uyarınca bağlanacak aylığın başladığı tarihteki ilk
peşin sermaye değerinin yarısı, Kurumca zarara sebep
olan üçüncü kişilere rücu
edilir. Üçüncü kişiler peşin sermaye değerinin
yarısından kusurları oranında sorumludurlar.
(2) Malullük veya ölüm hali, kamu
görevlilerinin veya er ve erbaşlar ile kamu idareleri
tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin
gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş
ise bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş
mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere,
sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya
bağlanan aylıklar için Kurumca, kurumuna veya ilgililere
rücu edilmez.
Kanuni
temsilciler, vekiller ve yabancı uyrukluların tahsis
başvuruları
MADDE 21 –
(1) Kanunun
öngördüğü yardım veya tahsisin yapılabilmesi için;
sigortalı ve hak sahiplerinden reşit ve ergin
olmayanların kanuni temsilcilerinin yazılı istekte
bulunmaları şarttır.
(2) Sigortalı
veya hak sahiplerinin vekilleri tarafından yapılacak
yazılı taleplerde, Kurumca verilecek ödenekler ile
bağlanacak gelirler veya aylıklar için başvurma yetkisi
bulunduğunu açıkça belirten ve noterlikçe onaylanmış
vekaletnamenin ibraz edilmesi
gerekir.
(3) Yabancı
uyruklu sigortalılarla, bunların hak sahipleri için
nüfus cüzdanının fotokopisi yerine, bunların
hüviyetlerini gösteren ve 25/4/2006
tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa göre
yetkili makamlar tarafından düzenlenerek verilen
yabancılara ait yerleşim yeri belgesi Kuruma ibraz
edilir. Hak sahibi yabancılar, hak sahibi olduklarını
Kurumca istenecek belgelerle ispatlar.
Zamanaşımının uygulanması
MADDE 22 –
(1) Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, iş kazası
veya meslek hastalığı ve ölüm hallerinde bağlanması
gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten
itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmı zamanaşımına
uğrar. Diğer bir ifadeyle, gelir ve aylıkların hak
kazanıldıkları tarihten itibaren beş yıl içerisinde
istenilmemesi halinde, talep tarihinden geriye doğru
gidilerek beş yıllık kısmı sigortalı ve hak sahiplerine
ödenir. Geriye kalan kısım ise zamanaşımına uğrar.
(2) Kuruma
müracaat etmemenin haklı bir sebebe dayandığını ispat
edenler hakkında, zamanaşımına ilişkin hükümler
uygulanmaz ve hak edilen gelir ve aylıklar ödenir.
(3) Bağlanan
gelir ve aylıklardan herhangi bir döneme ilişkin gelir
veya aylığını belirli bir süre almayanların, alınmayan
gelir ve aylıkları, talepleri halinde herhangi bir
zamanaşımı süresi uygulanmadan ödenir.
(4) Kısa
vadeli sigorta kollarından ve ölüm sigortasından hak
kazanılan gelir ve aylık dışındaki diğer haklar, hakkın
doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmezse
düşer. Bu haklar, cenaze ve evlenme ödenekleri ile ölüm
toptan ödemesidir.
(5)
Sigortalının yargı kararıyla gaipliğine karar verilmesi
halinde, hak sahiplerine bağlanacak gelir ve aylıklarla
yapılacak toptan ödemeler ve genel sağlık sigortasına
ait alacakların zaman aşımı süresi, gaipliğe ilişkin
kararın kesinleştiği tarihte başlar.
Yürürlükten
kaldırılan Tebliğ
MADDE 23 –
(1) 28/9/2008 tarihli ve
27011 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5510 sayılı
Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) ve (b)
Bendi Kapsamında Sigortalı Olanlar ile Hak Sahiplerinin
Tahsis İşlemlerine İlişkin Tebliğ yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 24 –
(1) Bu Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 25 –
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı
yürütür. |
